Biến mô xe nâng hoạt động như thế nào? Những điều cần biết

Biến mô xe nâng là gì?

Biến mô xe nâng (hay còn gọi là biến mô thuỷ lực xe nâng) là một loại khớp nối bằng chất lỏng để truyền năng lượng từ động cơ đến hộp số. Vị trí của biến mô được đặt ngay giữa động cơ và hộp số, nó đảm nhiệm vai trò như bộ ly hợp ở xe nâng số sàn. Chức năng chính của nó là tải trọng ra khỏi năng lượng chính từ động cơ.

Nhiệm vụ của biến mô.

Nhiệm vụ chính của biến mô xe nâng là:

- Tăng mô men xoán do động cơ tạo ra.

- Đống vai trò như 1 bộ ly hợp ở xe nâng số sàn.

- Truyền mô mem xoắn từ động cơ đến hộp số.

- Dẫn động bơm hộp số, bơm thuỷ lực.

- Hấp thụ các dao động từ động cơ và hộp số , bơm thuỷ lực, bơm hộp số.

- Có tác dụng như bánh đà, hỗ trợ làm đều chuyển đôgj quay của động cơ.

Cấu tạo của biến mô.

Biến mô xe nâng bao gồm 4  thành phần chính: cánh bơm, cánh tuabin, cánh dẫn hướng, vỏ biến mô.

1. Cánh bơm (Pump / Impeller)

• Gắn trực tiếp với trục khuỷu động cơ.

• Khi động cơ quay, bánh bơm quay theo và đẩy dầu thủy lực ra ngoài bằng lực ly tâm.

• Có nhiệm vụ truyền năng lượng từ động cơ sang dầu trong biến mô.

2. Cánh tuabin (Turbine)

• Nối với trục sơ cấp của hộp số.

• Nhận dòng dầu từ bánh bơm và quay theo, từ đó truyền mô-men xoắn sang hộp số.

• Tốc độ quay phụ thuộc vào tải của xe nâng.

3. Cánh dẫn hướng (Stator)

• Nằm giữa bánh bơm và bánh tuabin.

• Có khớp một chiều.

• Chức năng:

  • Đổi hướng dòng dầu hồi từ bánh tuabin về bánh bơm.

  • Tăng mô-men xoắn, đặc biệt khi xe nâng khởi động hoặc mang tải nặng.

4. Vỏ biến mô (Housing)

• Là vỏ kín, chứa dầu thủy lực.

• Bảo vệ các bộ phận bên trong và đảm bảo môi trường làm việc ổn định.

• Thường được hàn liền với bánh bơm.

Nguyên lý hoạt động của biến mô xe nâng.

Nguyên lý hoạt động của biến mô xe nâng dựa trên việc truyền và khuếch đại mô-men xoắn thông qua dòng dầu thủy lực, không dùng liên kết cơ khí trực tiếp giữa động cơ và hộp số:

1. Khi động cơ bắt đầu hoạt động (xe đứng yên hoặc tải nặng)

• Động cơ quay làm cánh bơm quay theo.

• Cánh bơm đẩy dầu trong biến mô chuyển động với tốc độ cao theo lực ly tâm.

• Dòng dầu này va vào cánh tuabin, làm cánh tuabin quay → truyền mô-men xoắn sang hộp số.

- Lúc này:

• Tốc độ cánh tuabin thấp hơn nhiều so với bánh bơm.

• cánh dẫn hướng (stator) khóa lại nhờ khớp một chiều, đổi hướng dòng dầu hồi.

• Nhờ đó, mô-men xoắn được khuếch đại, giúp xe nâng dễ khởi động và nâng hàng nặng.

2. Khi xe nâng tăng tốc và vận hành bình thường

• Tốc độ cánh tuabin tăng dần, tiến gần tốc độ bánh bơm.

• Dòng dầu hồi về stator yếu dần.

• Stator bắt đầu quay tự do, không còn đổi hướng dòng dầu nhiều.

- Khi đó:

• Biến mô chủ yếu truyền mô-men, không còn khuếch đại nhiều.

• Hiện tượng trượt dầu giảm, hiệu suất tăng.

3. Khi xe nâng chạy ổn định (tốc độ cao, tải nhẹ)

• Tốc độ cánh tuabin gần bằng bánh bơm.

• Dòng dầu di chuyển gần như tuần hoàn.

• Biến mô hoạt động giống khớp nối thủy lực.

- Với các xe nâng có ly hợp khóa biến mô (lock-up):

• Ly hợp khóa đóng lại.

• Động cơ và hộp số nối trực tiếp với nhau.

• Giảm tổn hao năng lượng và tiết kiệm nhiên liệu.